ต้นทุนอาหารเสริมมาจากไหน แยกให้เห็นทุกบาท ก่อนตั้งราคาขาย

ต้นทุน 6 ก้อนที่ประกอบกันเป็นราคาต่อชิ้น

คนส่วนใหญ่คิดแค่ก้อนที่ 1 กับ 2 แล้วไปตกใจกับก้อนที่ 3 ซึ่งมักเป็นก้อนที่บังคับให้ต้องสั่งเยอะกว่าที่อยากสั่ง

ต้นทุนคงที่กับต้นทุนผันแปร

ก้อนที่ 4, 5, 6 เป็นต้นทุนที่จ่ายครั้งเดียวแล้วใช้ได้ตลอด ตราบใดที่ไม่เปลี่ยนสูตรและไม่เปลี่ยนฉลาก นั่นแปลว่า

• ถ้าผลิตล็อตแรก 1,000 ชิ้น ต้นทุนคงที่ถูกหารด้วย 1,000
• ถ้าผลิตล็อตแรก 5,000 ชิ้น ต้นทุนคงที่ถูกหารด้วย 5,000

นี่คือเหตุผลที่ต้นทุนต่อชิ้นของล็อตแรกมักดูแพงจนตกใจ และเหตุผลที่ล็อตที่สองถูกลงทันทีโดยไม่ต้องต่อรองอะไรเลย

คำเตือน: อย่าใช้ตรรกะนี้ไปสั่งผลิตล็อตแรกเยอะเกินตัว ต้นทุนต่อชิ้นที่ถูกลง ไม่มีความหมายถ้าของค้างสต็อกจนหมดอายุ ล็อตแรกควรมีขนาดเท่าที่ขายหมดได้ในเวลาที่ยอมรับได้

ทำไมยอดผลิตยิ่งเยอะ ยิ่งถูก

มีสามกลไกซ้อนกัน

1. ต้นทุนคงที่ถูกเฉลี่ย — ตามที่อธิบายข้างต้น

2. ค่าตั้งเครื่องถูกเฉลี่ย — ทุกครั้งที่เปลี่ยนสูตรบนสายการผลิต ต้องล้างและตั้งเครื่องใหม่ เวลาส่วนนี้เท่ากันไม่ว่าจะผลิต 500 หรือ 50,000 ชิ้น

3. ราคาวัตถุดิบเป็นขั้นบันได — วัตถุดิบนำเข้ามักมีขั้นต่ำและมีราคาต่างกันตามช่วงปริมาณ ถ้าสูตรต้องใช้สารสกัด 3 กิโลกรัม แต่ขั้นต่ำคือ 25 กิโลกรัม ส่วนที่เหลือคือต้นทุนที่ต้องแบกหรือเก็บไว้ใช้ล็อตหน้า

กลไกที่ 3 คือสาเหตุที่การปรับยอดผลิตขึ้นเล็กน้อย บางครั้งทำให้ต้นทุนต่อชิ้นลดลงแบบก้าวกระโดด ควรถามโรงงานเสมอว่า "ถ้าเพิ่มเป็นเท่านี้ ราคาเปลี่ยนไหม"

ตั้งราคาขายยังไงให้เหลือกำไรจริง

สูตรที่คนใช้กันคือ ต้นทุน คูณด้วยตัวเลขอะไรสักตัว ซึ่งใช้ไม่ได้ในตลาดออนไลน์ปัจจุบัน เพราะต้นทุนที่มองไม่เห็นเยอะกว่าที่คิด

สิ่งที่ต้องบวกเข้าไปก่อนคิดกำไร

• ค่าคอมมิชชันแพลตฟอร์ม — รวมค่าธรรมเนียมการชำระเงินและค่าโปรโมชันที่ถูกบังคับร่วม
• ค่าส่งที่แบรนด์ออกเอง — ถ้าทำส่งฟรี นี่คือต้นทุนต่อชิ้นเต็ม ๆ
• ต้นทุนการหาลูกค้า — ค่าโฆษณาหรือค่าคอมมิชชันครีเอเตอร์ หารด้วยจำนวนออเดอร์ที่ได้จริง
• ของแถมและส่วนลด — คิดเป็นต้นทุนต่อชิ้นเสมอ ไม่ใช่ค่าการตลาดที่มองข้ามได้
• สินค้าเสียหายและคืน — เผื่อไว้เป็นเปอร์เซ็นต์

วิธีที่ใช้ได้จริงคือทำงานย้อนกลับ เริ่มจากราคาขายปลีกที่ตลาดยอมรับ หักทุกอย่างข้างบนออก เหลือเท่าไหร่คือเพดานต้นทุนการผลิตที่รับได้ แล้วค่อยเอาตัวเลขนั้นไปคุยกับโรงงาน วิธีนี้ทำให้ทีม R&D ออกแบบสูตรให้อยู่ในกรอบได้ตั้งแต่แรก

5 วิธีลดต้นทุนที่ไม่ทำลายสินค้า

1. ตัดสารสำคัญที่ใส่ไว้เพื่อความสวยของฉลาก — สารที่ใส่ในปริมาณน้อยมากจนไม่มีนัยสำคัญ มีไว้เพื่อให้รายการส่วนประกอบดูยาว ตัดออกแล้วเอางบไปเพิ่มให้ตัวหลัก ได้สินค้าที่ดีกว่าในราคาเท่าเดิม

2. ทบทวนบรรจุภัณฑ์ ไม่ใช่ลดคุณภาพ — เปลี่ยนจากกล่องแข็งเป็นกล่องพับ ลดจำนวนสี ลดการปั๊มฟอยล์ ประหยัดได้มากโดยที่ผู้บริโภคแทบไม่รู้สึก

3. เลือกรูปแบบให้ตรงกับราคา — บางสูตรทำเป็น ผงชงดื่มแบบซอง ถูกกว่าทำแคปซูลมาก ในขณะที่ผู้บริโภคกลุ่มเป้าหมายอาจชอบมากกว่าด้วยซ้ำ

4. วางแผนสั่งวัตถุดิบล่วงหน้า — วัตถุดิบนำเข้าที่สั่งกระชั้นมีต้นทุนค่าขนส่งสูงกว่าและเสี่ยงของขาด

5. รวมยอดหลาย SKU ที่ใช้บรรจุภัณฑ์เดียวกัน — เปลี่ยนแค่ฉลาก ทำให้ผ่านขั้นต่ำงานพิมพ์ได้โดยไม่ต้องสั่งสินค้าตัวเดียวเยอะเกิน

สิ่งที่ไม่ควรลดคือปริมาณสารสำคัญตัวหลัก และคุณภาพของวัตถุดิบ เพราะสองอย่างนี้คือสิ่งที่ทำให้ลูกค้ากลับมาซื้อซ้ำ และการซื้อซ้ำคือสิ่งเดียวที่ทำให้แบรนด์อยู่รอด