นิยามสั้น ๆ ของแต่ละแบบ
OEM (Original Equipment Manufacturer) — ลูกค้ามีสูตรหรือสเปกของตัวเอง โรงงานผลิตให้ตามนั้น ลูกค้าเป็นเจ้าของสูตรเต็มตัว เหมาะกับคนที่มีนักวิชาการของตัวเอง หรือซื้อสูตรมาแล้ว
ODM (Original Design Manufacturer) — โรงงานเป็นคนออกแบบและพัฒนาสูตรให้ตั้งแต่ต้น ตามโจทย์ทางธุรกิจที่ลูกค้าให้มา นี่คือรูปแบบที่ลูกค้าส่วนใหญ่ใช้จริง เพราะคนเริ่มแบรนด์แทบไม่มีใครมีสูตรในมือ
Private Label — โรงงานมีสูตรสำเร็จพร้อมอยู่แล้ว ลูกค้าเลือกจากรายการ เปลี่ยนแค่ฉลากและบรรจุภัณฑ์ ได้ของเร็วและถูกที่สุด แต่สูตรเดียวกันนี้อาจขายให้แบรนด์อื่นอีกสิบเจ้า
OBM (Original Brand Manufacturer) — โรงงานผลิตและขายภายใต้แบรนด์ของตัวเอง ไม่เกี่ยวกับการรับจ้างผลิต แต่มักถูกพูดถึงคู่กันเพราะโรงงานบางแห่งทำทั้งสองอย่าง ซึ่งเป็นจุดที่ต้องระวัง
ตารางเปรียบเทียบ
| Private Label | ODM | OEM | |
|---|---|---|---|
| ใครคิดสูตร | โรงงาน (มีอยู่แล้ว) | โรงงาน (คิดใหม่ให้) | ลูกค้า |
| สูตรเฉพาะเจ้าเดียว | ไม่ | ได้ ขึ้นกับข้อตกลง | ใช่ |
| เวลาจนได้ของ | สั้นที่สุด | ปานกลาง | ขึ้นกับความพร้อมของสูตร |
| ต้นทุนเริ่มต้น | ต่ำ | ปานกลาง | สูงกว่า (ถ้านับค่าพัฒนาสูตรเอง) |
| ความต่างในตลาด | ต่ำ | สูง | สูงที่สุด |
| เหมาะกับ | ทดสอบตลาดเร็ว งบจำกัด | แบรนด์ที่ตั้งใจอยู่ยาว | คนที่มีทีมวิชาการของตัวเอง |
คำถามที่สำคัญกว่าชื่อเรียก คือใครเป็นเจ้าของสูตร
ชื่อเรียกไม่มีนิยามตามกฎหมาย โรงงานแต่ละแห่งใช้คำต่างกัน สิ่งที่ควรถามให้ชัดมีสามข้อ
สูตรนี้ผลิตให้เจ้าอื่นด้วยไหม — ถ้าได้คำตอบว่าเป็นสูตรสำเร็จของโรงงาน แปลว่าคู่แข่งของคุณซื้อได้เหมือนกัน ไม่ผิด แต่ต้องรู้ไว้ตอนวางกลยุทธ์ราคา
ถ้าย้ายโรงงาน เอาสูตรไปด้วยได้ไหม — คำตอบนี้บอกอำนาจต่อรองของคุณในอีกสามปีข้างหน้า ถ้าเอาไปไม่ได้ แปลว่าคุณผูกกับโรงงานนี้ตลอดอายุสินค้า
เลขสารบบอาหารอยู่ในชื่อใคร — ข้อนี้สำคัญที่สุดและคนถามน้อยที่สุด ถ้าเลขจดแจ้งอยู่ในชื่อโรงงาน คุณไม่ได้เป็นเจ้าของสิทธิ์ในผลิตภัณฑ์อย่างที่เข้าใจ
เลือกแบบไหนดี
เลือก Private Label ถ้าเป้าหมายคือทดสอบว่าตลาดตอบรับไหม ด้วยงบและเวลาที่น้อยที่สุด และยอมรับได้ว่าสินค้าไม่ต่างจากเจ้าอื่น
เลือก ODM ถ้าตั้งใจทำแบรนด์ระยะยาว อยากได้สูตรที่เป็นของตัวเอง ปรับรสชาติและปริมาณสารสำคัญให้ตรงกลุ่มเป้าหมาย และอยากมีเรื่องเล่าที่คู่แข่งลอกไม่ได้ทันที นี่คือรูปแบบที่ บริการของเรา ทำเป็นหลัก
เลือก OEM ถ้ามีสูตรอยู่แล้ว หรือมีทีมวิชาการของตัวเอง และต้องการแค่กำลังการผลิตกับมาตรฐาน
กับดักที่ต้องระวังเวลาคุยกับโรงงาน
โรงงานที่ขายแบรนด์ตัวเองด้วย — ไม่ได้แปลว่าไม่ดี แต่ให้ถามตรง ๆ ว่าสินค้าที่คุณจะทำ ทับกับไลน์ของเขาหรือเปล่า ถ้าทับ คุณกำลังจ้างคู่แข่งผลิตให้
นายหน้าที่บอกว่าเป็นโรงงาน — วิธีเช็กง่ายที่สุดคือขอเข้าชมสายการผลิต ถ้านัดไม่ได้หรือบ่ายเบี่ยง แปลว่ามีโรงงานอีกทอดอยู่ข้างหลัง ซึ่งหมายถึงราคาที่บวกซ้อน และการแก้ปัญหาที่ช้าลงหนึ่งชั้นเสมอ
ใบเสนอราคาที่ไม่แยกรายการ — ราคาก้อนเดียวทำให้เทียบกับเจ้าอื่นไม่ได้ และมองไม่เห็นว่าเงินหายไปตรงไหน ควรขอแยก ค่าวัตถุดิบ ค่าผลิต ค่าบรรจุภัณฑ์ และค่าเอกสาร ออกจากกัน อ่านเพิ่มที่ ต้นทุนอาหารเสริมมาจากไหน
คำสัญญาเรื่องสรรพคุณ — โรงงานที่รับปากว่าสินค้าจะ "รักษา" หรือ "ลด" อะไรได้ กำลังพาคุณไปสู่ปัญหาทางกฎหมาย เพราะข้อความแบบนี้โฆษณาไม่ได้ ดูกรอบที่ใช้ได้จริงได้ที่บทความ ฉลากอาหารเสริมยุคใหม่